Mediawijs met Mark en Edo. Over hun succesvolle cabaretvoorstelling voor jongeren
Gratis Geld! of toch niet?
Comedian Edo Berger en theatermaker Mark van Vliet spelen al jaren deze succesformule voor jongeren in heel Nederland. Ze nemen je mee op een onverwoestbaar vrolijke safari langs strijkijzers voor mannen, paaldans-sets voor meisjes van 11, vers-broodgeur uit een spuitbus en het geheim van de bonusbak. In de cabaretvoorstelling ‘Gratis Geld’ worden alle geheimen achter reclame op hilarische wijze blootgelegd en leer je hoe jij dezelfde technieken ook kan toepassen in je eigen leven.
Bovenbouwscholieren zijn in een leeftijd dat ze denken alles wel te weten. Dus hoe wek je hun interesse? Wat Mark en Edo met elkaar gemeen hebben is dat ze met jongeren hebben gewerkt en dat je hen voor elke groep kan zetten. Veel reacties en onderlinge discussies in de zaal tijdens de voorstelling? Mark en Edo vinden het alleen maar prachtig als de boel bijna ontspoort.
In dit interview spreken we Edo Berger en vertelt hij ons meer over Gratis Geld. Een buitenbeentje in hun werk, maar een enorme succesformule die de lachspieren prikkelt en de geest scherp houdt!
Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?
“Mark en ik hebben elkaar leren kennen in het cabaretcircuit. Hij was tevens leraar Maatschappijleer en ik werkte voor een jongerenprogramma op 3FM. Het bleek dat we eindeloos met elkaar over de wereld konden ouwehoeren, over politiek, cultuur, media, noem maar op.”
Waar kwam de inspiratie voor deze voorstelling vandaan?
“Tijdens een van die lange gesprekken kwamen we op het idee van de voorstelling ‘Alles Wat Je Niet Leert Op De Middelbare School Maar Wel Zou Moeten Weten In 1 Uur’. Nou, wat bleek: dat prop je niet in een uur. Maar in de kern ging het om kritisch nadenken en zo kwamen we uiteindelijk uit bij een voorstelling over reclame en marketing.
Waar je je geld aan uitgeeft is voor tieners een concrete kwestie en ze voelen zich geprikkeld om dit te willen snappen. Dat geeft ons een ingang. Alleen, wat we vertellen over hoe je verleid en gemanipuleerd kan worden is eigenlijk ook toepasbaar op media, politiek en zelfs persoonlijke keuzes. Toen we de voorstelling net speelden, was nepnieuws een hot topic en inmiddels is het AI. Kritisch kijken naar wat echt is, wat niet en wat de achtergrond ervan is blijft superrelevant.”
Hoe past deze voorstelling in je andere werk?
“Het is voor ons beiden onze enige voorstelling voor middelbare scholieren en echt een buitenbeentje in ons werk. Maar we hebben allebei een sterke mening hierover en die willen we ook uitdragen.”
Hoe was het voor jullie om samen aan deze voorstelling te werken? Welke talenten brengen jullie in en hoe versterken jullie elkaar?
“Bij het schrijven van ‘Gratis Geld’ bracht Mark zijn kennis van mediawijsheid als leraar en ik de ervaring als comedian. Wat we gemeen hebben is dat we met jongeren hebben gewerkt en dat je ons voor elke groep kan zetten. We vinden het ook prima als er veel gereageerd wordt en onderling gediscussieerd tijdens de voorstelling. Wij vinden het alleen maar prachtig als de boel bijna ontspoort.
Mark kan de zaal geheel onverwacht op zijn kop zetten met een niet gescript verhaal, en dan is het aan mij om er met comedy-improvisatie een draai aan te geven. Dan hebben we ontzettend veel lol met elkaar en dat merkt het publiek.”
Waar liep je tegenaan bij het maken van deze voorstelling? Wat was een uitdaging, zoeken, onverwacht?
“De voorstelling werd steeds langer, ook toen we hem al speelden. Er kwamen steeds meer leuke voorbeelden en interessante verhalen bij. Daar zijn we weer in gaan snoeien en inmiddels zien we de voorstelling als nooit af. Er komen altijd actuele voorbeelden bij en er vallen steeds weer oudere stukken af. Daarom is er ook een continue wisseling van grappen en dat houdt de voortelling vers en, ook voor ons, onvoorspelbaar.”
Waar ben je trots op? Wat is er ontzettend goed gelukt en waar word je helemaal blij van?
“Bovenbouwscholieren zijn in een leeftijd dat ze denken alles wel te weten. Dus hoe ga je hun interesse wekken? We hebben dat getackled door ze heel erg volwassen aan te spreken. Op een manier waar je echt alleen op het podium mee wegkomt. Er zit een echte reis in de voorstelling, zodat er een reëel belang is. Daarnaast hebben we gekozen voor een TV-programma-achtige vorm, zeker in de eerste scènes, zodat leerlingen snappen wat het concept is. Het is geweldig wanneer dat werkt. Ons favoriete moment is als leerlingen druk discussiërend en bijna met elkaar kibbelend de zaal uitlopen.”
Kun je wat vertellen over de technische aspecten van de voorstelling?
“Deze voorstelling moeten we ook kunnen spelen in een klaslokaal, bij daglicht en daarom is het technisch lichtgewicht. In de presentatie die we gebruiken zit dan weer heel veel techniek: beelden gemaakt met AI, animaties, resultaten van een online enquête enzovoort.”
Kun je wat zeggen over interactie met de kinderen/jeugd die je voorstelling bekijken? Op wat voor dynamiek met hen hoop je?
“Leerlingen moeten het idee hebben dat zij de voorstelling een beetje laten escaleren. In werkelijkheid vinden wij dat het leukst, als iemand vanuit het niets een opmerking maakt of een vraag stelt over wat we vertellen. Dan leggen we rustig de voorstelling stil om het erover te hebben.”
Lees meer over Mark van Vliet en bekijk hun speellijst.
Nog beter op de hoogte blijven van ons laatste nieuws?





